De Extra-Ticket-Test is vooral bedoeld als spiegel voor mensen voor wie solo toegang vanzelfsprekend is. Voor veel reguliere bezoekers is het normaal dat zij zelf kiezen of zij alleen, samen of met begeleiding gaan. Met deze actie vragen wij: zou u het ook normaal vinden als die keuze voor u werd weggenomen?

Stichting Uit met Autisme legt Plopsa-dossier voor aan Geschillenkamer na stranden bemiddeling

Eerder oordeel College, gemiste implementatiedatum en uitblijvende oplossing maken verdere beoordeling noodzakelijk

Muntendam / Coevorden, 21 mei 2026 – Stichting Uit met Autisme legt het dossier rond Plopsa voor aan de Geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut. De bemiddeling heeft niet geleid tot een oplossing voor de toegankelijkheidsdrempel voor zelfstandige bezoekers met autisme en andere vormen van prikkelgevoeligheid.

Vanwege het afsprakenkader rond de bemiddeling doet Stichting Uit met Autisme geen inhoudelijke mededelingen over de gevoerde gesprekken of correspondentie binnen dat traject. Wel stelt de stichting vast dat de bemiddeling niet heeft geleid tot een oplossing waarmee de huidige drempel voor bezoekers met een beperking wordt weggenomen.

De stap naar de Geschillenkamer staat niet op zichzelf. Op 27 november 2025 oordeelde het College voor de Rechten van de Mens in zaak 2025-129 dat Plopsa verboden onderscheid maakte op grond van handicap of chronische ziekte. Zelfstandige bezoekers met autisme of prikkelgevoeligheid konden de prikkelarme wachtrij uitsluitend gebruiken met een verplichte begeleider. Volgens het College was die verplichting niet proportioneel en niet gerechtvaardigd.

In dat eerdere traject gaf Plopsa aan het beleid per 1 januari 2026 te willen aanpassen. Die datum is niet gehaald. Stichting Uit met Autisme publiceerde op 26 januari 2026 al een tijdlijn waarin werd vastgesteld dat er op dat moment geen nieuwe implementatiedatum en geen tijdelijke regeling bekend was.

“Wij kunnen Plopsa geen blanco cheque in tijd geven voor de implementatie, terwijl bezoekers met een beperking dagelijks blijven zwemmen in onduidelijkheid over toegankelijkheid in één van hun parken. Juist voor mensen met autisme is duidelijkheid van cruciaal belang. Als bemiddeling dan niet tot een oplossing leidt, moeten wij verdere beoordeling vragen,” zegt Romano Sandee namens Stichting Uit met Autisme.

Volgens de stichting gaat het in de kern om autonomie. Bezoekers die zelfstandig attracties kunnen betreden, maar vanwege autisme of prikkelgevoeligheid afhankelijk zijn van een prikkelarme of alternatieve wachtrij, mogen niet onnodig afhankelijk worden gemaakt van een begeleider. Zeker niet wanneer die begeleider ook nog tot extra kosten leidt.

Stichting Uit met Autisme benadrukt dat zij niet vraagt om voorrang, korting of gratis toegang voor de bezoeker met een beperking. Het uitgangspunt is gelijke wachttijd op een prikkelarmere plek. Wanneer iemand zelfstandig attracties kan betreden, moet zelfstandige toegang mogelijk zijn. Alleen wanneer begeleiding noodzakelijk is om deelname mogelijk te maken, ziet de stichting kosteloze toegang voor die begeleider als een redelijke ondersteuningsvorm — niet als gunst of korting.

“Dit gaat niet over voorrang of gratis toegang voor de bezoeker. Het gaat over gelijke toegang. Als een park begeleiding noodzakelijk maakt, dan is die begeleider geen gewone extra bezoeker, maar een vorm van ondersteuning. De kosten daarvan mogen niet worden afgewenteld op de persoon met een beperking.”

Procedure bij de Geschillenkamer

Nu de bemiddeling niet tot een oplossing heeft geleid, wordt het dossier overgemaakt aan de Geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut. De bemiddelaar maakt daarvan verslag op. Daarna krijgt Stichting Uit met Autisme de gelegenheid om de klacht formeel verder vorm te geven.

Vervolgens krijgt Plopsa 20 werkdagen om schriftelijk te reageren en haar standpunt te onderbouwen. Daarna krijgt Stichting Uit met Autisme opnieuw 20 werkdagen om te reageren, waarna Plopsa nogmaals 20 werkdagen krijgt voor een laatste schriftelijke reactie. Vervolgens wordt een zitting gepland, waar beide partijen hun standpunt mondeling kunnen toelichten. Na de zitting komt de Geschillenkamer tot een oordeel. Dat kan daarna nog tot 10 weken duren.

Stichting Uit met Autisme benadrukt dat de procedure zorgvuldig moet verlopen. Tegelijkertijd betekent dit dat bezoekers met autisme en andere vormen van prikkelgevoeligheid voorlopig opnieuw moeten wachten op duidelijkheid.

“Juist omdat de procedure tijd kost, is het belangrijk dat er niet opnieuw maanden verloren gaan zonder oplossing. Zolang parken geen oplossing invoeren, wordt de vastgestelde discriminatie feitelijk dag in, dag uit voortgezet.”

Niet alleen Plopsa

Volgens Stichting Uit met Autisme staat de zaak-Plopsa niet op zichzelf. Op 27 januari 2026 oordeelde de Geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut in de zaak-Bellewaerde al dat het weigeren van een redelijke aanpassing voor personen met autisme discriminerend was.

In de opvolging van dat oordeel is aan Stichting Uit met Autisme medegedeeld dat Bellewaerde nog zes maanden nodig zegt te hebben om tot een oplossing te komen. In het Plopsa-dossier werd eerder eveneens een invoeringsdatum genoemd die inmiddels is verstreken. Volgens de stichting ontstaat daarmee in beide dossiers hetzelfde probleem: juridische duidelijkheid is er, maar bezoekers met autisme blijven in de praktijk wachten op duidelijke, niet-discriminerende toegang.

Stichting Uit met Autisme ziet daarin een zorgelijk patroon binnen de attractieparkensector. Zowel in het Plopsa-dossier als na het oordeel in de zaak-Bellewaerde ontstaat verdere vertraging voordat bezoekers met autisme daadwerkelijk duidelijkheid krijgen over zelfstandige toegang tot prikkelarme wachtrijen.

“Een oordeel is belangrijk, maar voor bezoekers telt uiteindelijk wat zij morgen aan de kassa, bij de ingang of bij een attractie ervaren. Zolang beleid niet wordt aangepast, blijven mensen met autisme afhankelijk van onduidelijkheid, extra kosten of extra begeleiding. Dat raakt direct aan hun autonomie.”

Het kan ook anders

Dat oplossingen mogelijk zijn, blijkt volgens Stichting Uit met Autisme uit het traject met Bobbejaanland. Ook met dit park sprak de stichting in 2025 over zelfstandige toegang tot prikkelarme of alternatieve wachtrijen. Binnen ongeveer vijf maanden werd daar solo-toegang gerealiseerd voor bezoekers die zelfstandig attracties kunnen betreden.

Bobbejaanland opereert in hetzelfde land en onder dezelfde wettelijke context als Plopsa en Bellewaerde. Volgens Stichting Uit met Autisme laat dit zien dat veiligheid, uitvoerbaarheid en gelijke toegang wél te combineren zijn wanneer een park bereid is concreet beleid aan te passen.

“Bobbejaanland laat zien dat dit geen onmogelijke opgave is. In hetzelfde land en onder dezelfde wettelijke context werd binnen ongeveer vijf maanden solo-toegang gerealiseerd. Dan is het moeilijk uit te leggen waarom bezoekers bij andere parken maanden blijven wachten op duidelijkheid.”

Breder belang voor de vrijetijdssector

Stichting Uit met Autisme benadrukt dat veiligheid vanzelfsprekend belangrijk is. Tegelijkertijd mag veiligheid volgens de stichting niet als algemene rechtvaardiging worden gebruikt om een hele groep zelfstandige bezoekers met een beperking afhankelijk te maken van verplichte begeleiding.

De stichting ziet deze zaak als onderdeel van een bredere ontwikkeling in de vrijetijdssector. Toegankelijkheid wordt nog vaak vooral bekeken vanuit fysieke drempels, terwijl bezoekers met autisme, NAH, dementie, burn-out, epilepsie of andere vormen van prikkelgevoeligheid juist behoefte hebben aan voorspelbaarheid, duidelijke informatie en passende bezoekroutes.

“Een samenleving waarin iedereen mee kan doen, vraagt ook dat mensen hun vrije tijd zelfstandig kunnen invullen. Juist vrije tijd gaat over eigen keuzes maken. Als iemand met een beperking alleen naar een attractiepark wil en zelfstandig attracties kan betreden, moet beleid daarop ingericht zijn.”

Stichting Uit met Autisme blijft bereid mee te denken over oplossingen die veiligheid, uitvoerbaarheid en gelijke toegang combineren. Tegelijkertijd vindt de stichting dat verdere vertraging niet ten koste mag blijven gaan van bezoekers met een beperking.