In België zijn er geen wilde katten meer, die zijn inmiddels uitgestorven. Naast de gewone huiskat zijn er wel verwilderde katten, zwerfkatten genaamd. Dit zijn oorspronkelijk vaak (jongen van) huiskatten en hebben jammer genoeg geen baasje dat hen tijdig van eten, beschutting en verzorging voorziet.

Populaties verwilderde katten breiden zich in een geschikte leefomgeving snel uit. Binnen een jaar kunnen zes zwerfkatten uitgroeien tot een groep van 30. Deze sterke groei is de oorzaak van een aantal problemen zoals ziekte, honger, verwondingen, vergiftiging, lawaai, stank, uitwerpselen, schade, ...

Zwerfkatten leven in een grijze zone. Ze zijn tot op zekere hoogte afhankelijk van mensen omdat de situatie waarin ze leven verre van " natuurlijk" is. Anderzijds kunnen de meeste zwerfkatten vanwege hun schuwe en angstige karakter niet meer in een huiselijke omgeving leven.

de meeste hebben een overeenkomst met de regio Via een aantal vrijwilligers met andere gemeenten gesloten om de zwerfkattenpopulatie op een diervriendelijke en effectieve manier beheersbaar te maken. De methode hiervoor is: vangen, steriel maken en terugplaatsen.

De hierna vermelde gemeenten hebben een overeenkomst gesloten met onze vereniging om deze aanpak te realiseren. Door problemen samen aan te pakken (overlast en dierenleed) ontstaat een gezamenlijke oplossing.

Heb je zwerfkatten in je buurt, wacht dan niet tot er overlast ontstaat maar grijp tijdig in en zorg dat de zwerfkatten gesteriliseerd worden.

Meewerken?

de meeste zijn in de regio nog altijd op zoek naar gemotiveerde vrijwilligers en opvanggezinnen om de aanpak van het zwerfkattenprobleem helpen te ondersteunen en mogen zich dus altijd melden bij de instanties

Hoe zwerfkatten melden?

Geef naam, adres, telefoonnummer en het vermoedelijk aantal zwerfkatten dat dient gesteriliseerd/gecastreerd te worden door aan de milieudienst van je gemeente. De milieudienst maakt de gegevens over aan ons. Wij staan in voor het vangen, steriliseren, revalideren en terugplaatsen van de zwerfkatten. Dit zal op een diervriendelijke manier gebeuren.

Opgelet!

Alle meldingen dienen te gebeuren via de milieudienst. Rechtstreekse meldingen aan de gemeente en vzw's en sinds Kort ook Vosselaar (Vangbeleid) kunnen behandeld worden enkel via melding.

Tamme katten zullen niet terug uitgezet worden maar opgenomen worden in het Adoptie project om alzo te herplaatsen. De echte zwervertjes mogen niet de slachtoffers worden van de mensen die het systeem proberen te misbruiken om hun eigen katten te laten steriliseren.

De voordelen van deze aanpak

Geen vacuümeffect

Als er zwerfkatten in een bepaald gebied voorkomen, is dit kennelijk een aantrekkelijke leefomgeving. Er zijn voldoende voedselbronnen en schuilmogelijkheden aanwezig. Als zwerfkatten worden weggevangen en niet terugkeren naar de oude leefomgeving, zal de leeggekomen plek snel worden ingenomen door verwilderde katten van elders. Als een vacuüm trekt de aantrekkelijke leefomgeving zwerfkatten aan. Territorium is schaars en het blijkt in de praktijk onmogelijk een gebied waar katten hebben geleefd onaantrekkelijk te maken. Als de katten worden teruggezet, treedt het vacuümeffect niet op.

Minder overlast

Doordat de katten steriel worden gemaakt, neemt de overlast beduidend af. De hormoonhuishouding van katten verandert door castratie. Er worden geen kittens meer geboren, katers sproeien minder, het paargedrag verdwijnt en territoriaal gedrag als krabben en markeren wordt minder. De katten hebben minder voedsel nodig en zullen vriendelijker gedrag vertonen naar huiskatten.

De groep blijft stabiel

Er worden geen tientallen kittens per jaar meer geboren, het aantal katten blijft stabiel. Voorts zal een steriele groep katten nieuwkomers niet snel accepteren, omdat de hiërarchie in de groep bepaald is. Er komen echter geen nieuwe niet-steriele zwerfkatten bij. Deze worden geweerd door de aanwezige katten. Ervaring leert dat er wel huiskatten bij populaties verwilderde katten worden gedumpt door katteneigenaren.

Daarom is het erg belangrijk om deze inwoners te sensibiliseren en te wijzen op hun verantwoordelijkheid.

Sterfhuisconstructie

De populatie verwilderde katten zal door natuurlijk verloop steeds kleiner worden en uiteindelijk uitsterven.

Diervriendelijk

Zwerfkatten kunnen volgens deze methode in hun eigen leefgebied blijven. Ze worden niet geëuthanaseerd en hoeven niet noodgedwongen in gevangenschap te leven. Kattinnen hoeven hun jongen niet langer in ongunstige omstandigheden groot te brengen en katers voelen minder de behoefte een groot territorium te verdedigen. Doordat de levensstijl van steriele katten 'rustiger' is (minder vechten, geen paargedrag meer) wordt de conditie van de katten beter.

Wanneer werkt deze aanpak niet?

De verwilderde kat is ongeneeslijk ziek

Gedacht kan worden aan virusinfecties als FIV en FELV. In het belang van het dier kan in overleg met de dierenarts worden besloten over te gaan tot euthanasie.

De omgeving waarin de populatie zich bevindt is niet veilig.

Dit kan samenhangen met de dieronvriendelijke mentaliteit van omwonenden of andere bedreigende factoren (gevaarlijke industrie, sloop van een wijk). Het is daarbij van belang een onderscheid te maken tussen dreigementen van personen of een reëel gevaar voor de aanwezige katten. Indien er sprake is van een noodsituatie, kan er gezocht worden naar alternatieven zoals het herplaatsen van de verwilderde katten op andere buitenplekken Het is belangrijk de melders duidelijk te maken dat deze werkwijze een uitzondering is op het beleid. Dit om navolging door anderen te voorkomen. Een nieuwe locatie vinden is daarbij lang geen makkelijke opgave!

Het gedrag van de katten en kittens is sociaal

Indien het om plaatsbare katten gaat, kunnen zij terecht bij ons in het adoptie project van de diverse vzw's.

In de praktijk

De aanpak van een populatie kent altijd drie fasen: de voorbereiding, de daadwerkelijke vangactie en de nazorg. De voorbereiding bestaat voornamelijk uit het voorlichten van inwoners, zodat tot een goede samenwerking kan worden gekomen. De vangactie leidt uiteindelijk tot terugplaatsing van de gevangen dieren, nadat zij hersteld zijn van de castratie. Tot slot is nazorg belangrijk om ook op termijn resultaat te boeken.

Voorbereiding

De gemeente wordt geconfronteerd met een melding. Het informeren en begrip kweken voor de sterilisatieaanpak bij de melder en andere betrokkenen zijn belangrijke succesfactoren voor het welslagen van de vangactie. Het vergt tijd en energie in de voorbereidende fase, maar loont uiteindelijk wel. Ook via het infoblad dienen de inwoners geïnformeerd te worden van deze aanpak. Ervaring leert dat de meeste betrokkenen uiteindelijk wel overtuigd raken van de aanpak, maar dat dit wel de nodige moeite kost. Het fenomeen zwerfkatten is namelijk omgeven met onkunde en onbegrip.

Communicatie met melder

De milieudienst informeert de melder over de aanpak en laat weten dat het steeds gaat om niet herplaatsbare zwerfkatten. Tamme katten die worden doorgegeven, worden via vzw's herplaatst. Het heeft dus geen zin eigen katten op kosten van de gemeente te proberen laten steriliseren. Tamme katten worden niet teruggebracht, hier wordt de melder vooraf ook duidelijk van op de hoogte gebracht. De kattenvanger maakt met de melder de nodige afspraken.